September is een fantastische tijd om te gaan wandelen op Samos. De ergste hitte is voorbij, de grote bult vakantievierders is alweer naar huis. In Nederland steken we de kachel weer aan, hier is het gewoon nog 27 graden en strak blauw. Toch zijn voor de oplettende wandelaar de eerste sporen van de herfst al waarneembaar: een enkel bruin blad aan de platanen, herfstcrocussen die spontaan uit de grond lijken te schieten en zelfs kastanjes. Op pad in het Kerkis-gebergte in west Samos.

De bergen in

Groene heuvels
Kastania en Kosmadei zijn de hoogstgelegen bergdorpen van Samos. Op respectievelijk 344 en 602 meter hoogte en geen verbindingsweg tussen de gehuchtjes. Wel een oud wandelpad, dat wij vandaag gaan ontdekken. We zetten de auto aan de voet van Kastania, wandelen door het dorp en verlaten het aan de andere kant. De bomen, waaronder dennen en platanen, kleuren de hellingen groen, ondanks al het bruingele gras dat is uitgedroogd na een warme zomer. Een bordje verwijst ons naar het wandelpad. De grote klim kan beginnen.

Bloemen

Het lijkt wel een zeester
Dat het herfst onderweg is, zie je wel als je goed oplet. De fruitbomen dragen vrucht, de druiven zijn zelfs al geoogst. Her en der dwarrelt al blad van de bomen. Meer in het oog springend zijn de herfstcrocussen die vanuit het niets uit de grond lijken te komen. Deze colchicums groeien uit een knol. In het voorjaar komt er blad op, dat in de zomer weer afsterft. En in de herfst verschijnen er paarse, bont gespikkelde bloemen met lange meeldraden. Zou niet misstaan in een film over de onderwaterwereld.

Warm onthaal

De buurtopzichter van Kosmadei
Na een prachtige tocht van een kleine twee uur over de 'Kaldemiri' (het oude wandelpad) bereiken we Kosmadei. Daar worden we op het dorpsplein met open mond en natte tong onthaald door de dorpshond, die ons gedurende onze pauze heel nadrukkelijk gezelschap houdt. Zo nadrukkelijk dat we besluiten om onze broodjes (met vlees, dat ruikt ze vast!) maar wat later op te eten. Gelukkig ziet ze er weldoorvoed uit, dus schuldig hoeven we ons niet te voelen.

Stoffig

Sprookjesbos
Het heeft sinds juni niet meer geregend op Samos, en dat is te zien. Niet alleen is het gras bruin en verdord, ook ligt er een dikke laag stoffig zand op de smalle steenslagwegen waarlangs we verder omhoog lopen. We stijgen in totaal tot bijna 800 meter. En daar zie je de natuur ook weer veranderen. Geen loofbomen meer, alleen dennen en steeneiken. En deze beeldschone, meidoorn-achtige bessenstuiken, De rode bessen geven letterlijk kleur in het stoffige landschap.

Kastania

Klaar om 'geoogst' te worden
800 meter is best hoog - vinden wij - en we zijn blij toe als de steenslagweg gaat dalen na zo'n 10 km op en neer (vooral op). Slingerend langs de hellingen keren we terug naar de bewoonde wereld. En zien we ook de bomen waaraan Kastania zijn naam heeft te danken - en dan ook nog in volle dracht en pracht. Kastanjebomen zijn bij ons misschien vanzelfsprekend, hier op Samos houden ze meestal geen stand vanwege de hete zomers. Maar hier, op de hogere en dus koelere hellingen, vind je er een paar. Moe, tevreden en stoffig keren we terug van onze 'herfstwandeling'. Het is dan nog wel geen tijd voor vallende bladeren en najaarsbuien, maar de herfst is onmiskenbaar onderweg. En - toeval bestaat niet - op het moment dat ik dit zit uit te werken, ritselt het gebladerte van de boom voor ons balkonnetje: een zacht najaarsbuitje doet de bladeren ruisen. De eerste sinds drie maanden!

Praktisch

Dit is wandeling 12 uit de gids Wandelen op Samos, een gids met 15 rondwandelingen. Kijk op www.wandelenopsamos.nl. Daar vind je ook de routebeschrijving van een andere route uit deze gids.